Çoğu zaman ikisi
birlikte kullanılan ebced ve cifir arasında bazı nüanslar var.Ezberlemede kolaylık olsun diye Arap (eski Sami) alfabesinin ilk harf grubunu teşkil eden "ebced" kelimesi, aynı zamanda harflere ayrı ayrı rakam değerlerinin eklenmesiyle yapılan bir çeşit hesap ve tarih düşürme ilmidir.
Cifir ise, bağlantılı olduğu "ebced"ten daha kapsamlı ve daha ileri boyutlu bir ilim tarzıdır.
Cifir ilminde kullanılan harf veya kelimenin Arapça olması şart değil. Farsça, Süryanice, İbranice ve hatta Türkçe olan tâbir ve kelimelerden de cifir metoduyla birtakım mânâlar istihraç edilebiliyor.
Çığır açan âlimler
Müslümanlıktan asırlar önce kullanılan bu ebced ve cifir ilmi, İslâm tarihi boyunca da hep kullanılagelmiş.
Peygamber (asm) soyundan gelen Cafer-i Sâdık olmak üzere, Muhyiddin-i Arabî, Necmeddin-i Kübrâ, Niyâz-i Mısrî ve Üstad Bediüzzaman Hazretleri gibi birçok İslâm âlimi ebced ve cifir ilmi üzerinde durmuş, eserlerinde yeterince yer vermişlerdir.
Her biri Kur'ânî bir çığır sahibi olan bu âlimler, özellikle tefsir ettikleri âyet ve hadislerin sarih mânâlarının yanı sıra, ebced ve cifir metodunu da kullanarak, sarih mânâ tabakasının altındaki işarî ve remzî mânâları da açmaya ve açıklamaya çalışmışlardır.
Üstelik, bu yaptıklarını "Kur'ân'ın şânına uygun" bir hizmet metodu olarak görmüş ve aynı şekilde savunmuşlardır.
Kâinat kitabında
tevhid gayesine matuf olarak tevafuku ön gören ilahî hikmet, kâinatın ezelî ve
ebedî bir tercümanı olan Kur’an’da da onu ön görmesi, aynı hikmetin gereğidir.
Diğer bir ifadeyle, dışarıda vücud-u haricî giymiş bir varlık, kendisinde
bulunan gerçeklerin bazı yönleriyle Kur’an’da yer almakta ve matematiksel bir
tevafuk örgüsünü oluşturmak suretiyle tevhide hizmet etmektedir.
- Mesela; Kur’an’da sık sık “yedi gök” ten bahsedilmektedir. Varlık biçimiyle yedi adet olan bu gökler için kullanılan “Seb’a semavat = yedi gök” ifadesi tam yedi defa zikredilmiştir.
- Mesela; Kur’an’da sık sık “yedi gök” ten bahsedilmektedir. Varlık biçimiyle yedi adet olan bu gökler için kullanılan “Seb’a semavat = yedi gök” ifadesi tam yedi defa zikredilmiştir.


.jpg)


